Ալյասկայի բազմամյա սառցաշերտը և ածխածնի արտանետումները

Հյուսիսային Արիզոնայի համալսարանի ասպիրանտ Էնդրյու Հավերդինկը և գիտնականներն ուսումնասիրում են կլիմայական փոփոխությունները և սառցաշերտի հալման հետևանքները: Բազմամյա սառցաշերտը պատում է Ալյասկայի 85 տոկոսը և Հյուսիսային կիսագնդի ցամաքային մակերեսի 15 տոկոսը: Այս տարածքների սառցաշերտում պարունակվում է մոտավորապես 1,5 տրիլիոն տոննա ածխածին, որի պահպանումը վտանգված է:

Հրդեհների ազդեցությունը սառցաշերտի վրա

2013 թվականի հունիսին տեղի ունեցած որոտային կայծակը հրդեհ էր առաջացրել, որն այրել էր մոտ 35 հազար ակր հողատարածք Ալյասկայի հյուսիսային անմարդաբնակ տարածքում: Ավելի վաղ՝ 2007 թվականի Անակտուվուկ գետի հրդեհի հետևանքով մթնոլորտ էր արտանետվել ավելի քան 2 միլիոն տոննա ածխածին: Այսպիսի միջադեպերը նպաստում են բնական աղետների խորացմանը և ածխածնի զանգվածային արտանետումներին:

Գիտական կանխատեսումներ և գնահատականներ

2020 թվականին կատարված ուսումնասիրությունը ցույց էր տվել, որ բազմամյա սառցաշերտի հանկարծակի հալոցքը կարող է կրկնապատկել ածխածնի արտանետումների նախկին գնահատականները: Սյուզան Նատալին հայտարարել է, որ Արկտիկա-բորեալային գոտու մոտավորապես 40 տոկոսը արդեն վերածվել է ածխածնի կլանողից ածխածնի աղբյուրի։ Քսանթե Վոլկերն իր հերթին նշել է, որ այդ գործընթացներում առկա է մեծ անորոշություն, իսկ Միշել Մակն էլ հավելել է, որ եթե բազմամյա սառցաշերտի ածխածինն արտանետվի, այն կարող է կլանել և գերազանցել մյուս բոլոր հետաքրքրական մանրամասները: