Քեմբրիջի բառարանը «human»-ը ճանաչել է 2026-ի տարվա բառ

Քեմբրիջի բառարանը «human»-ը ճանաչել է 2026-ի տարվա բառ
Growtika

Քեմբրիջի բառարանը «human» (մարդկային) բառն ընտրել է որպես 2026 թվականի տարվա բառ՝ ընդգծելով արհեստական բանականության ազդեցությունը մարդու ինքնության ընկալման վրա:

Քեմբրիջի բառարանը (Cambridge Dictionary) «human» (մարդկային) բառն ընտրել է որպես 2026 թվականի տարվա բառ: Այս որոշումը կայացվել է այն ժամանակահատվածում, երբ արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտում հեղափոխություն առաջացրած ChatGPT-ի հայտնվելուց անցել է երեք տարի: Բառարանը «human»-ը սահմանում է որպես մարդկանց հատուկ որակների, թերությունների և զգացմունքների ամբողջություն՝ ի տարբերություն մեքենաների, կենդանիների կամ աստվածների: Չնայած տերմինն առաջին անգամ հայտնվել է միջին անգլերենում դեռևս 14-րդ դարում, դրա օգտագործման հաճախականությունը 1900 թվականից ի վեր աճել է չորս անգամ:

Արհեստական բանականության ազդեցությունը

Քեմբրիջի բառարանի գլխավոր խմբագիր Քոլին Մաքինթոշը նշել է, որ արհեստական բանականությունը փոխում է մարդ լինելու մասին մեր խոսելու ձևը: Քեմբրիջի համալսարանի ԱԲ կառավարման գծով պրոֆեսոր Ռեյչել Ադամսը հավելել է, որ տեխնոլոգիան մեզ վերադարձնում է հազարամյակներ առաջ տրված հարցերին, թե ով ենք մենք և ինչ է նշանակում լինել մարդ: Նմանատիպ տպավորություն է հայտնել նաև էվոլյուցիոն կենսաբան Ռիչարդ Դոքինզը՝ նշելով, որ ունի այնպիսի զգացողություն, թե դրանք մարդկային են:

Այս համատեքստում զգալիորեն աճել է այնպիսի բառակապակցությունների կիրառումը, ինչպիսիք են «human-made» (մարդու կողմից ստեղծված) և «human-driven» (մարդու կողմից կառավարվող)՝ նպատակ ունենալով տարբերակել մարդկային հմտությունները արհեստական բանականությունից: Այժմ ակադեմիկոսները նույնիսկ փորձում են ստեղծել համընդհանուր խորհրդանիշ, որը կմատնանշի բացառապես մարդու կողմից ստեղծված բովանդակությունը:

Մարտահրավերներ և մտահրավերներ

Տեխնոլոգիական զարգացումները բազմաթիվ մտահոգությունների տեղիք են տվել հայտնի անձանց շրջանում: Դերասանուհի Սքարլեթ Յոհանսոնը ԱԲ-ն անվանել է «հարձակում մարդկային ստեղծագործականության վրա», իսկ Մեթյու Մակքոնահին ստիպված է եղել օգտագործել ապրանքանիշերի մասին օրենքը՝ կանխելու իր ձայնի և պատկերի չարտոնված թվային օգտագործումը: Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակակիր Ջեֆրի Հինթոնը, որին անվանում են ԱԲ-ի կնքահայր, զգուշացրել է, որ մենք ստեղծում ենք «օտար էակներ»:

Բիլ Գեյթսը կարծիք է հայտնել, որ ԱԲ-ի հաջողության չափանիշը պետք է լինի այն, թե որքանով է այն բարելավում մարդկային կյանքը: Նա նաև առաջարկել է ռոբոտների հարկ սահմանել՝ աջակցելու այն մարդկանց վերապատրաստմանը, ովքեր ԱԲ-ի պատճառով կորցնում են աշխատանքը: Հարկ է նշել, որ տարվա բառի կարճ ցուցակում էին նաև «agent», «analogues» և «wholesome» տերմինները, իսկ Collins բառարանն ավելի վաղ տարվա բառ էր ճանաչել «mogging»-ը:

Աղբյուրներ