Ջանեթ Վինթերսոնը՝ արհեստական բանականության և ապագայի մասին

Հայտնի գրող Ջանեթ Վինթերսոնը հայտարարել է, որ չկա որևէ անխուսափելի դիստոպիա՝ կապված արհեստական բանականության զարգացման հետ։ Հեղինակը, ով Օքսֆորդի համալսարանում անգլերեն է ուսանել, արդեն 14 տարի հանդիսանում է Մանչեսթերի համալսարանի նոր գրականության պրոֆեսոր։

Վինթերսոնը, ով մեծահասակների համար գրված 13 վեպի հեղինակ է, իր ստեղծագործություններում հաճախ է անդրադառնում տեխնոլոգիաներին և դրանց ազդեցությանը։ Նրա հայտնի աշխատանքների թվում են «Frankisstein: A Love Story» վեպը և 2021 թվականին լույս տեսած «12 Bytes» գիրքը։

Դեռևս 2007 թվականին նա հրատարակել էր «The Stone Gods» վեպը, որը նույնպես քննարկում էր տեխնոլոգիական ապագայի թեմաները։ Հատկանշական է, որ նրա առաջին գիրքը՝ «Oranges Are Not the Only Fruit»-ը, վերջին վեց տարվա ընթացքում Չինաստանում վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով։

Տեխնոլոգիական համատեքստը և գրականությունը

Գրողի դիտարկումները հնչում են այն ժամանակ, երբ հաշվողական տեխնիկայի հիմնադրումից անցել է արդեն 70 տարի։ Այս ոլորտում այսօր իրենց ազդեցությունն ունեն այնպիսի առաջնորդներ, ինչպիսիք են Palantir-ի գործադիր տնօրեն Ալեքս Քարփը և Anthropic-ի նախագահ Դանիելա Ամոդեին։

Դիստոպիկ թեմաներին անդրադարձել են նաև այլ ժամանակակից հեղինակներ, ինչպես օրինակ Ջոաննա Քավեննան իր 2019 թվականի «Zed» վեպում։ Այնուամենայնիվ, Վինթերսոնը շարունակում է պնդել, որ մարդկության համար բացասական սցենարները կանխորոշված չեն, չնայած տեխնոլոգիական արագընթաց փոփոխություններին։

Ճգնաժամը հումանիտար կրթության ոլորտում

Միևնույն ժամանակ, հումանիտար ոլորտը Միացյալ Թագավորությունում լուրջ կառուցվածքային մարտահրավերների և աշխատատեղերի կորստի է բախվում։ Մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերն ընկած մեկ տարվա ընթացքում սոցիալական գիտությունների, հումանիտար գիտությունների և արվեստի բնագավառում կրճատվել է շուրջ 4,000 աշխատատեղ։

Էքսետերի համալսարանը վերջերս հայտարարել է 150 հաստիքի կրճատման մասին, ինչը կազդի հումանիտար գիտությունների, արվեստի և սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետի 10 դասախոսից 8-ի վրա։ Այս զանգվածային կրճատումները տեղի են ունենում այն ժամանակ, երբ Վինթերսոնը շարունակում է իր ակադեմիական գործունեությունը Մանչեսթերում։