Կուրտ Գյոդելի նոթատետրերը վերծանվել են արհեստական բանականությամբ

Կուրտ Գյոդելի նոթատետրերը վերծանվել են արհեստական բանականությամբ
Antony Hyson Seltran

Արհեստական բանականության միջոցով վերլուծվել են մաթեմատիկայում մեծ ներդրում ունեցող Կուրտ Գյոդելի աշխատանքային տետրերը։

1931 թվականին Կուրտ Գյոդելը հրապարակել էր երկու անավարտության թեորեմ։ Մաթեմատիկոսը հետագայում մահացել է 1978 թվականին։ Տարիներ անց՝ 2017 թվականին, Հելսինկիի համալսարանում սկսվել է նրա նոթատետրերի ուսումնասիրության նախագիծը, որը ղեկավարում է Յան վոն Պլատոն։ Այդ ժամանակահատվածում մաթեմատիկայի և հարակից ոլորտների պատմության մեջ հայտնի են նաև այլ իրադարձություններ, օրինակ՝ 1936 թվականին Ալան Թյուրինգը գրել էր իր թուղթը, որը սկիզբ էր դրել ժամանակակից հաշվողական տեսությանը, իսկ 1966 թվականին Պոլ Քոհենը շահել էր Ֆիլդսյան մեդալ։

Ֆինանսավորում և վերլուծության գործընթաց

Հելսինկիի համալսարանում սկսված այս նախագծի համար Յան վոն Պլատոն ստացել է 2,5 միլիոն եվրո դրամաշնորհ Եվրոպական հետազոտական խորհրդից։ Նույն աղբյուրից նախագծի համար ստացվել է նաև 2,1 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դրամաշնորհ։

Ուսումնասիրությունների ընթացքում Claude արհեստական բանականությունը վերլուծել է Կուրտ Գյոդելի աշխատանքային տետրերը և հայտնաբերել ընդհանուր առմամբ 663 թեորեմ։

Արդյունքների ստուգում և արձագանք

Հայտնաբերված մեծաքանակ թեորեմների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել հետևյալ պատկերը. դրանցից մոտ 400-ը վերիֆիկացվել և հաստատվել են որպես ճիշտ այնպես, ինչպես ներկայացված էին, մոտ 200-ը ենթարկվել են վերանորոգման, իսկ մոտ 50-ը ճանաչվել են որպես սխալ։

Ստացված այս տվյալներից հետո նախագծի ղեկավար Յան վոն Պլատոն հայտարարել է, որ ինքը շշմեցված է եղել։

Աղբյուրներ