Հայ դատի հանձնախումբը հրապարակել է Արցախի հակամարտության նոր զեկույցը

Հայ դատի հանձնախումբը հրապարակել է Արցախի հակամարտության նոր զեկույցը
Sarin Aventisian

Հայ դատի միջազգային հանձնախումբը հրապարակել է Արցախի հակամարտության վերաբերյալ թարմացված քարոզչական փաստաթուղթ՝ ընդգծելով հիմնախնդրի շարունակականությունը:

Հայ դատի միջազգային հանձնախումբը երեքշաբթի օրը հրապարակել է Արցախի հակամարտության վերաբերյալ քարոզչական փաստաթղթի թարմացված տարբերակը: Այս նոր հրապարակումը փոխարինում է 2025 թվականի մարտի 19-ին լույս տեսած նախորդ տարբերակին և կոչված է վերանայել հակամարտության ընթացքն ու ներկայիս դրությունը: Հանձնախմբի ղեկավար Հակոբ Տեր-Խաչատուրյանը հստակ հայտարարել է, որ Արցախի հայերի տեղահանությունը չի լուծել հակամարտությունը, այլ միայն բարդացրել է անարդարությունը:

Հումանիտար ճգնաժամը և հակամարտության ընթացքը

Ադրբեջանի կողմից իրականացված երկարատև շրջափակումն ու ռազմական ագրեսիան հանգեցրել են նրան, որ ավելի քան 100,000 հայեր երեք տարի առաջ ստիպված են եղել լքել իրենց հայրենիքը: Ընդհանուր հաշվարկներով՝ 2020 թվականից ի վեր Արցախից տեղահանվել է մոտ 150,000 հայ: Իրավիճակը ծայրահեղ սրվել է նաև մշակութային ժառանգության համակարգված ոչնչացմամբ, այդ թվում՝ 2026 թվականին Ստեփանակերտի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու և այլ կարևոր հուշարձանների կործանմամբ:

Քաղաքական զարգացումներն ու պահանջները

Հակամարտության քաղաքական կոնտեքստում Հայաստանի կառավարությունը 2022 թվականի հոկտեմբերին և 2023 թվականի մայիսին Արցախը ճանաչել է Ադրբեջանի մաս: 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրվել է համաձայնագիր, իսկ նույն տարվա նոյեմբերի 30-ին պաշտոնապես փակվել է ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացը, որը երկար տարիներ զբաղվում էր խնդրի կարգավորմամբ: Ներկայում Ադրբեջանը շարունակում է պահել 20 հայ պատանդների, ինչը լրացուցիչ լարվածություն է ստեղծում:

Փաստաթուղթն ավարտվում է տասներեք կոնկրետ պահանջներով, որոնք ուղղված են Ադրբեջանին, համաշխարհային իշխանություններին և Հայաստանի վարչակազմին: Այս պահանջները նպատակ ունեն հասցեագրել ստեղծված անարդարությունն ու հակամարտության հետևանքով առաջացած մարդասիրական խնդիրները: Հրապարակված փաստաթուղթը ցույց է տալիս, որ չնայած անցած ժամանակին, հակամարտության հիմնախնդիրները մնում են չլուծված և շարունակում են մտահոգության առարկա լինել միջազգային հանրության համար:

Աղբյուրներ