Իզաբելլա Վեբերը կոչ է անում վերանայել տնտեսական մոտեցումները

38-ամյա տնտեսագետ Իզաբելլա Վեբերը, որը հեղինակել է «Հակաֆաշիստական տնտեսագիտություն» գիրքը, խորը քննադատության է ենթարկում գործող տնտեսական մոդելները՝ շեշտելով, որ առօրյա իրականությունը հաճախ հակասում է տնտեսագետների պատկերացումներին։ Նրա խոսքով՝ այն, ինչ ընկալվում է որպես առողջ բանականություն սովորական մարդկանց համար, շատ հաճախ լիովին անտեսվում է ավանդական տնտեսական գիտության շրջանակներում։ Վեբերը հստակորեն նշում է, որ ստատուս-քվոն մեծամասնության համար դարձել է լիովին անտանելի, ինչը պահանջում է գաղափարախոսական մոտեցումներից անցում կատարել դեպի առկա իրականության վրա հիմնված իրական լուծումներ։

Վիճակագրական տվյալներն ու գլոբալ ցուցանիշները հաստատում են համաշխարհային տնտեսության մեջ առկա խորը անհավասարությունն ու կառուցվածքային խնդիրները։ Մասնավորապես, հանրային առևտուր իրականացնող նավթագազային ընկերությունները միայն 2022 թվականին գեներացրել են 916 միլիարդ դոլարի համաշխարհային զուտ եկամուտ։ Միևնույն ժամանակ, Միացյալ Նահանգներում կատարված հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս նավթագազային շահույթների հսկայական մասը՝ թվով 50%-ը, ուղղակիորեն բաժին է հասնում տնային տնտեսությունների ամենահարուստ 1%-ին։ Ի հակադրություն սրան, բնակչության ամենաաղքատ 50%-ը ստացել է այդ շահույթի միայն 1%-ը, ինչը ցույց է տալիս հարստության ծայրահեղ կենտրոնացումը։

Բացի այդ, գլոբալ պարենային շուկայում նկատվում է ահռելի մենաշնորհային վերահսկողություն, քանի որ չորս անդրազգային ընկերություններ վերահսկում են հացահատիկի համաշխարհային առևտրի 70-ից մինչև 90 տոկոսը։

Տնտեսական ծանր իրավիճակի և բնակչության դժգոհության մասին են վկայում նաև գնաճային համաշխարհային ցուցանիշները։ Մասնավորապես, գնաճը ՏՀԶԿ երկրներում 2022 թվականին հասել է միջինում 9,5%-ի, մինչդեռ որոշ երկրներում, ինչպիսին Շվեյցարիան է, այն կազմել է 2,8%։ Քաղաքական և հասարակական դաշտում այս գործընթացները հանգեցնում են նշանակալի տեղաշարժերի, ինչը երեւում է նաև ընտրական գործընթացներից։ Օրինակ՝ Մեքսիկայի 2024 թվականի նախագահական ընտրությունների արդյունքում երկրի իշխող «Մորենա» կուսակցությունը կարողացավ զգալիորեն ավելացնել իր աջակցությունը՝ բարձրացնելով իր ձայների մասնաբաժինը 55%-ից մինչև 61%։

Այս բոլոր փաստերը, ըստ Վեբերի, ցույց են տալիս, որ մարդկային արժանապատվությունն ու ժողովրդավարությունը ուղղակիորեն վտանգված են, և անհրաժեշտ է հրաժարվել հին պատկերացումներից։