Oxfam-ի զեկույցը. գերհարուստները շահույթ են ստանում կլիմայական ճգնաժամից

Oxfam կազմակերպության կողմից հրապարակված նոր ուսումնասիրությունը բացահայտում է, որ աշխարհի ամենահարուստ մարդիկ շահույթ են ստանում կլիմայական ճգնաժամի ինչպես առաջացման, այնպես էլ դրա հետևանքների հաղթահարման գործընթացներից։ Այս երևույթը ներառում է աղետների նախապատրաստման և վերականգնման ծավալուն շուկան, որը տարեկան կազմում է 70 միլիարդ դոլար։ Կանխատեսումների համաձայն՝ այդ ոլորտի շրջանառությունը մինչև 2029 թվականը կաճի մինչև 92 միլիարդ դոլար՝ դառնալով եկամտի լրացուցիչ աղբյուր։

Համակարգված շահույթ և կորպորատիվ ազդեցություն

Oxfam-ի կողմից կազմված «ոչնչացման և վերակառուցման» ինդեքսը նույնականացրել է 217 խոշոր կորպորացիա, որոնք կա՛մ ուղղակիորեն նպաստում են կլիմայական ճգնաժամի խորացմանը, կա՛մ զբաղվում են դրա հետևանքներին հարմարվելու բիզնեսով։ Այդ ընկերությունները նախորդ տարի ստացել են միջինում 1,8 միլիարդ դոլար եկամուտ և բաժնետերերին վճարել են ընդհանուր առմամբ 1 միլիարդ դոլարի դիվիդենտ։ Միևնույն ժամանակ, ակտիվների կառավարման հսկաներ BlackRock և Vanguard ընկերությունները բաժնետոմսեր ունեն ինդեքսում ընդգրկված ընկերությունների 92%-ում, որոնց ընդհանուր արժեքը գերազանցում է 1 տրիլիոն դոլարը։

Տնտեսական հետևանքներ և մարդկային ողբերգություն

Հետազոտության համաձայն՝ 2020 թվականից ի վեր սննդամթերքի առևտրով զբաղվող խոշոր ընկերություններում միլիարդատերերի կարողությունն աճել է 120 միլիարդ դոլարով։ Տնտեսական այս աճին զուգահեռ, 2024 թվականին Արևմտյան Աֆրիկայում տեղի ունեցած ծայրահեղ եղանակային պայմանների պատճառով կակաոյի գները կտրուկ աճել են 231%-ով։ Զեկույցի համաձայն՝ մոլորակի ամենահարուստ 1%-ի տարեկան արտանետումները կհանգեցնեն շոգի հետևանքով 1,9 միլիոն ավելորդ մահվան, իսկ ամենահարուստ 0,1%-ը կազմում է 8 միլիոն մարդ։ Սա հատկապես ցավալի է այն ֆոնին, որ ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրները արտադրում են ընդհանուր արտանետումների միայն 8%-ը։

Քաղաքական պատասխանատվություն

Զեկույցի առաջատար հեղինակներից Ալեքս Մեյթլենդը նշել է, որ հարուստների քաղաքական ազդեցությունը հաշվի առնելով՝ առկա է բավականին ծանրակշիռ ապացույց այն մասին, որ նրանք ունակ են կազմակերպելու տեղի ունեցող գործընթացները։