Կոա հովտում հնագետները նոր գտածոներ են հայտնաբերել

Պորտուգալիայում գտնվող Կոայի հովտի Պենաշկոզա ժայռապատկերների տարածքում հնագետները հայտնաբերել են ածելու պես սուր քարե շեղբեր: Պենաշկոզայի փորագրված ժայռապատկերային պաննոյի մոտ հետազոտողները քարե շեղբերից բացի գտել են նաև մշակված քարե գործիքների մնացորդներ և հնագույն օջախներ:

Կոա պարկի հիմնադրամի հնագետ Թիերի Օբրին պարզաբանել է գտածոների նշանակությունը: «Այս տեխնոլոգիան բնորոշ է 26 000 տարի առաջվա ժամանակաշրջանին»,- նշել է Օբրին: Կոա պարկի հիմնադրամում հետազոտական աշխատանքներ է իրականացնում նաև հնագետ Լուիշ Լուիշը:

Պենաշկոզայի պեղումները և գտածոների աշխարհագրությունը

Թիերի Օբրին 2018 թվականին պեղումների խոշոր փուլ էր ղեկավարել այս հնագիտական վայրում: Իսկ 2025 թվականին Պենաշկոզայի 3-րդ ժայռի առջև փորված ստուգիչ փոսը հնարավորություն է տվել հայտնաբերել կրակից վնասված քարեր և մշակված քարե գործիքներ: Հնագետների կողմից Պենաշկոզայում բացահայտված արտեֆակտներն ընդհանուր առմամբ ընդգրկում են ժամանակաշրջաններ պալեոլիթից մինչև հռոմեական ժամանակներ:

Պենաշկոզայի շերտերից մեկում հայտնաբերված կայծքարը, ինչպես պարզվել է, առաջացել է կենտրոնական Իսպանիայից, որը գտնվում է առնվազն 150 կիլոմետր հեռավորության վրա: Նույն հանքաշերտից գտնված մեկ այլ կայծքարե շեղբ էլ ծագումով կենտրոնական Պորտուգալիայից է, որի հեռավորությունը կազմում է 200 կիլոմետր:

Կոայի հովտի արվեստը և դրա ժամանակագրությունը

Կոայի հովտի ժայռապատկերներն առաջին անգամ հայտնաբերվել են 1991 թվականին: Ժայռափոր արվեստի այս նմուշները գետահովտում տարածվում են մոտավորապես 17 կիլոմետր երկարությամբ: Լիսաբոնի համալսարանի հնագետ Ժուաու Զիլյաուն 1996 թվականին հիմնադրել է Կոա հովտի հնագիտական պարկը:

Կոայի ժայռապատկերների ամենավաղ փուլը թվագրվում է 26 000-ից մինչև 27 000 տարի առաջվա ժամանակահատվածով՝ ընդգրկելով գրավետյան և սոլյուտրեյան շրջանները: Կոայում գտնվող այս ժայռափորագրությունները ստեղծվել են Ֆրանսիայի Լասկոյի քարանձավային նկարներից 10 000 տարի առաջ:

Կոայի հովտում է գտնվում նաև մեկ այլ զարդարված ժայռապատկերների վայր՝ Ֆարիզեուն: Ֆարիզեուում գտնվող փորագրված պաննոներից մեկի վրա պատկերված են չորս էգ տուր՝ իրենց ձագերի հետ, որոնք ուղղություն են վերցրել դեպի գետը: Իսկ անկախ հնագետ Փոլ Բանը նշել է. «Կոան հեղաշրջեց ամեն ինչ, քանի որ այն ստիպեց մեզանից շատերին հասկանալ, որ սա սառցե դարաշրջանի սովորական արվեստ է»: