Մարսի հնագույն տաք և խոնավ կլիման կապված է մոլորակի ընդերքի հետ
Ռայսի համալսարանի գիտնական Սին-Թայ Լին ներկայացրել է նոր հաշվարկներ, որոնք բացատրում են Մարսի վրա հնագույն ժամանակներում տիրող տաք և խոնավ պայմանները։
Սին-Թայ Լին, որը ներկայացնում է Տեխասի Ռայսի համալսարանը, 2024 թվականին հրապարակել է կարևոր հաշվարկներ Մարսի կլիմայական անցյալի վերաբերյալ։ Ըստ նրա տեսության, մոլորակի հարավային բարձրավանդակներում ընդերքի հաստությունը կարող է հասնել մինչև 80 կիլոմետրի։ Այս չափազանց հաստ շերտը բավարար է եղել սառույցը հալեցնելու և ստորգետնյա ջրատար հորիզոններ կամ ակվիֆերներ ստեղծելու համար։
Ջերմոցային էֆեկտի մեխանիզմը
Հետազոտողը ենթադրում է, որ Մարսի ընդերքում շրջանառվող տաք ջրերը ջրածին են արտադրել, որը հետագայում դուրս է եկել մթնոլորտ։ Մթնոլորտային ածխաթթու գազի հետ փոխազդելով՝ ջրածինը հզորացրել է ջերմոցային էֆեկտը՝ նպաստելով մոլորակի ընդհանուր տաքացմանը։ Սին-Թայ Լին իր դիտարկումներում նշել է, որ ածխաթթու գազի առկա պաշարները բավարար են եղել նման գործընթացի իրականացման համար նույնիսկ ներկայիս դրությամբ։
Հետազոտական համատեքստ և ապագա
Այս տեսությունը բացահայտում է հնագույն Մարսի վրա ջրի և բարենպաստ ջերմաստիճանի առկայության հնարավոր պատճառները։ Ուսումնասիրությանը մասնակցել է նաև Կենտրոնական Ֆլորիդայի համալսարանի գիտնական Ռեմսես Ռամիրեսը։ Մարսի վերաբերյալ գիտական հետազոտությունները շարունակվում են, և մասնավորապես, Martian Moons eXploration տիեզերանավի արձակումը նախատեսված է ընթացիկ տարվա հոկտեմբերի 20-ին։ Գիտնականի խոսքով՝ ածխաթթու գազի քանակը մոլորակի վրա եղել և մնում է բավարար՝ նման կլիմայական պայմաններ ապահովելու համար, ինչը նոր լույս է սփռում կարմիր մոլորակի երբեմնի խոնավ անցյալի վրա։
Աղբյուրներ
- New Scientist · Rusty crust made Mars warm and wet ·
