Վերիկան՝ բրիտանական երկաթե դարի առաջնորդը, հավանաբար կին է եղել
Նոր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ բրիտանական երկաթե դարի կարևորագույն գործիչ Վերիկան, որը կառավարել է Ատրեբատների ցեղը, հնարավոր է՝ կին է եղել:
Հեմփշիրի և Արևմտյան Սասեքսի տարածքներում հայտնաբերված երկաթե դարի մետաղադրամների վրա փորագրված է Վերիկա անունը: Բորնմութի համալսարանի հնագետ Մայլս Ռասելը, որը նաև «Կարատակուս. Բրիտանիայի մեծ թագավորը» գրքի հեղինակն է, նշում է, որ Վերիկան հավանաբար ամենակարևոր անձն է երկաթե դարի ավարտին, երբ Բրիտանիան ներքաշվեց պատմական մեծ իրադարձությունների մեջ: Ըստ հետազոտողի՝ առանց Վերիկայի գործոնի, հավանաբար, հռոմեական ներխուժում տեղի չէր ունենա, քանի որ այն կապված է եղել հենց այս առաջնորդի հետ:
Լեզվաբանական և պատմական փաստարկներ
Երկաթե դարի Բրիտանիայում անունների վերջավորությունները հստակ օրինաչափություն ունեն՝ «ա» տառով ավարտվող անունները սովորաբար կանացի են, իսկ «ոս» կամ «ուս» վերջավորությունները՝ արական: Մայլս Ռասելը պարզաբանում է, որ այս կանոնը կիրառելի է անունների մոտ 95 տոկոսի դեպքում, թեև այն բացարձակ կանոն չէ: Բացի այդ, Վերիկայի պատկերներով մետաղադրամները ներկայացնում են կին ռազմիկների, ինչը տարբերվում է այլ առաջնորդների արական կերպարներից, որոնք հաճախ հանդիպում են այլ մետաղադրամներում: Կատարինա Ռեբայ-Սոլսբերին նշում է, որ այս փաստարկը շատ համոզիչ է, թեև ոճավորված պատկերներից մարմնի սեռը տարբերելը երբեմն դժվար է:
Հռոմեական ներխուժումը և գնահատականները
Հռոմեական զորքերը կայսր Կլավդիոսի գլխավորությամբ Քենթում վայրէջք կատարեցին մ.թ. 43 թվականին՝ իրականացնելով հաջողված արշավանք: Հռոմեացի պատմաբան Կասիոս Դիոն, որը գրել է իր աշխատությունը իրադարձություններից ավելի քան 200 տարի անց, պնդում էր, որ Կլավդիոսը ենթակա էր կանանց և ստրուկների ազդեցությանը, ինչը հաճախ օգտագործվել է նրան թուլակամ ներկայացնելու համար: Մայլս Ռասելը հույս ունի, որ այս վերլուծությունը կստեղծի առողջ բանավեճ և քննարկումներ գիտական հանրության մեջ:
Կատարինա Ռեբայ-Սոլսբերին հավելում է, որ նմանատիպ դեպքերը պատմության մեջ բավական հաճախակի են, սակայն հասարակությունը շարունակում է զարմանալ դրանց բացահայտումներից: Այս հետազոտությունը կարևոր է նաև 2025 թվականին հրապարակված հնագույն ԴՆԹ-ի ուսումնասիրությունների համատեքստում, որոնք լույս են սփռում հարավային Բրիտանիայի երկաթե դարի բնակչության վրա: