Ինչու՞ արհեստական բանականությունը դեռ պատրաստ չէ մեր խճճված գենոմների համար

Մարդու գենոմը, որը բաղկացած է մոտ 3 միլիարդ քիմիական բաղադրիչներից, բազմիցս ավելի բարդ է, քան կարելի էր սպասել։ Մարդկային բջիջները պարունակում են 46 քրոմոսոմներ, որոնք պարունակում են մոտ 20,000 գեներ։ Սակայն, հետաքրքիր է, որ մարդու գենոմի միայն մոտ 2 տոկոսն է կազմում սպիտակուցներ կոդավորող գեները։

Գենոմի մնացած մասի բացահայտում

Գիտնականները, ինչպես օրինակ Քարեն Ադելմանը, նշում են, որ գենոմը «այն չէ, ինչ մենք կարող էինք ստեղծել, եթե նստեինք նկարչական տախտակի մոտ»։ Նա նաև ընդգծում է, որ «գեները, հավանաբար, գենոմի ամենահետաքրքիր մասը չեն»։ Այսինքն՝ մնացած 98%-ը, որը չի կոդավորում սպիտակուցներ, պարունակում է էական տեղեկատվություն, որը դեռևս լիովին չի ուսումնասիրվել։

Էնհանսերների առեղծվածը

«Ամոթալի է, որ Մարդու գենոմի նախագծից 25 տարի անց մենք չգիտենք, թե որտեղ են գտնվում բոլոր էնհանսերները գենոմում, առավել ևս, թե ինչ են դրանք անում, երբ ակտիվանում են, և որ գեներն են վերահսկում»,- ասել է Ուենդի Բիկմորը։ Էնհանսերները կարևոր դեր են խաղում գենային կարգավորման մեջ, սակայն դրանց ճշգրիտ գործառույթը և ակտիվացման մեխանիզմները դեռևս ամբողջությամբ պարզ չեն։ «Հենց դա է էնհանսերին հաղորդում իր այդ նրբագեղ առանձնահատկությունը, քանի որ այն միայն որոշակի բջջում, որոշակի ժամանակ է, երբ գործոնների ճիշտ համադրությունը առկա է ակտիվացնելու այդ էնհանսերը»,- հավելել է նա։ Այս բարդությունները խոչընդոտում են արհեստական բանականության՝ այս տվյալները լիարժեք մշակելու կարողությանը։