ASEAN-ի գագաթնաժողովը Մանիլայում. առեւտրային մարտահրավերներ
Մանիլայում սկսվել է Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի եռօրյա գագաթնաժողովը, որի ընթացքում քննարկվում են առեւտրային և անվտանգային հարցեր:
Գագաթնաժողովի մեկնարկը եւ կազմը
Կիրակի՝ նոյեմբերի 15-ին, Մանիլայում սկսվել է ASEAN-ի տարեկան գագաթնաժողովը, որը նախատեսված է տևել երեք օր՝ կիրակայից մինչև երեքշաբթի։ Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի ղեկավարները հանդիպում են Ֆիլիպինների մայրաքաղաքում այս ժամանակահատվածում։ ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը նախատեսում է ժամանել Մանիլա երեքշաբթի օրը։ Ֆերդինանդ Մարկոս Կրտսերը դարձել է Ֆիլիպինների նախագահ 2022 թվականին։
Առևտրային հարաբերություններ և մաքսատուրքեր
ԱՄՆ վարչակազմը հուլիսին հայտարարել էր տասնյակ առևտրային գործընկերների նկատմամբ նոր մաքսատուրքերի մասին։ ԱՄՆ առևտրային ներկայացուցչության տվյալներով՝ տուրքեր են սահմանվել 60 առևտրային գործընկերների նկատմամբ։ ԱՄՆ-ի կողմից սահմանված տուրքերը կազմել են 10-ից մինչև 12.5 տոկոս այն բանից հետո, երբ Գերագույն դատարանը փետրվարին չեղյալ էր հայտարարել նախկին տուրքերը։
ԱՄՆ-ից և ASEAN-ից ներմուծումն ավելացել էր ավելի քան 29 տոկոսով՝ հասնելով 453.6 միլիարդ դոլարի 2025 թվականին։ ԱՄՆ-ի և ASEAN-ի միջև առևտրային դեֆիցիտը 2025 թվականին հասել է 327.4 միլիարդ դոլարի։ Ասոցիացիայի երկրների ներքին տարածաշրջանային առևտուրը կազմում է 23 տոկոս։ Դեբորա Էլմսը նշել է, որ ASEAN-ը խառը հաջողություն է ունեցել ԱՄՆ մաքսատուրքերի հետ կապված նավարկելիս։ Ջայանթ Մենոնն էլ նշել է, որ Թրամփը դեռևս պահպանում է զգալի ինքնավար լիազորություններ առևտրային քաղաքականության նկատմամբ և կարող է կրկնապատկել ջանքերը, այլ ոչ թե նահանջել։
Հարավչինական ծովի հարցը
Ասոցիացիայի և Չինաստանի միջև Հարավչինական ծովի վերաբերյալ վարքականոնի վերջնական տեսքի բերումն անհավանական է ընթացիկ գագաթնաժողովի ընթացքում։ Այդ փաստաթղթի շուրջ բանակցությունները շարունակվում են արդեն ավելի քան 20 տարի։ Վերադառնալով նախորդ պայմանավորվածություններին՝ 2023 թվականին արտգործնախարարները հանձն առան ավարտին հասցնել Հարավչինական ծովի համաձայնագիրը երեք տարվա ընթացքում։
Ֆիլիպինների արտաքին գործերի դեպարտամենտի քարտուղար Մարիա Թերեզա Լազարոն հայտարարել է, որ փաստաթղթի 80 տոկոսն արդեն ավարտված է։ Հարկ է նշել, որ Հարավչինական ծովով է անցնում համաշխարհային առևտրային նավագնացության կեսը։ Գիլբերտո Թեոդորոն հայտարարել է, որ միգուցե հիմնական նրբանկատությունն ու վարքագիծն այն է, ինչ Չինաստանը պետք է անի։ Ցզին Ցուանն էլ իր հերթին նշել է, որ նրանք կարող են հեշտությամբ հաղթել, բայց չեն ընտրի ուժը և սիրում են խաղաղությունը։