ԵԱՏՄ զեկույցը Հայաստանի հնարավոր դուրս գալու հետևանքների մասին

Եվրասիական միջկառավարական խորհուրդը հրապարակել է զեկույց, որն ուսումնասիրում է Հայաստանի կողմից ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու և ԵՄ-ին միանալու հնարավոր հետևանքները: Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի կողմից պատրաստված փաստաթղթում դիտարկվում է Հայաստանի անդամակցության դադարեցման հարցը: Հարկ է նշել, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ է 2015 թվականից, իսկ 2025 թվականին Հայաստանի խորհրդարանն ընդունել է ԵՄ-ին անդամակցության գործընթացը սկսելու մասին օրենք:

Տնտեսական ցուցանիշներ և կանխատեսումներ

Զեկույցում նշվում է, որ Հայաստանի կողմից ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու դեպքում երկրի ՀՆԱ-ն կարող է կրճատվել 15,6%-ով: 2025 թվականին Հայաստանի առևտուրը ԵԱՏՄ-ի հետ կազմել է 8 միլիարդ դոլարից փոքր-ինչ պակաս գումար: Փաստաթղթի համաձայն՝ անդամակցության կասեցումը Հայաստանի առևտրի ծավալը այլ անդամ պետությունների հետ կնվազեցնի 55,6%-ով, մինչդեռ Ռուսաստանի առևտրի վրա ազդեցությունը կլինի չնչին՝ ոչ ավելի, քան 1%-ի անկում: 2025 թվականին Ռուսաստանի ընդհանուր առևտրային շրջանառության մեջ Հայաստանի հետ առևտուրը կազմել է 0,91%:

Աշխատանքային միգրացիա և իրավական հիմքեր

Զեկույցում առանձնահատուկ տեղ է հատկացված աշխատանքային միգրացիային: Ներկայումս մոտ 126,900 հայաստանցի աշխատում է ԵԱՏՄ այլ անդամ պետություններում, որոնց 98,2%-ը գտնվում է Ռուսաստանում: Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի անդամակցության հարցը շարունակում է քննարկվել տարբեր հարթակներում, այդ թվում՝ նոյեմբերի 3-ին նախատեսված Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի հետ հանդիպման ժամանակ: Իրավական տեսանկյունից ԵԱՏՄ պայմանագիրը չի նախատեսում անդամ պետության հեռացման կամ կասեցման հատուկ ընթացակարգ: Հասմիկ Հակոբյանը նշել է, որ անդամ պետությունները չեն կարող Հայաստանին հեռացնել միությունից, նույնիսկ եթե մնացած բոլոր անդամները ցանկանան դա:

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդգծել է, որ Հայաստանը շարունակելու է աշխատել ԵԱՏՄ-ում, քանի դեռ ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև ընտրությունը չի դարձել անխուսափելի: