Լեհաստանի Սահմանադրական դատարանի շուրջ լարվածությունը մեծանում է
Հոկտեմբերի 31-ին Լեհաստանի Սահմանադրական դատարանի շուրջ տեղի ունեցած բողոքի ցույցերից հետո իշխանությունները հավելյալ անվտանգության ուժեր են տեղակայել, իսկ նախագահ Կարոլ Նավրոցկին ընդհատել է այցը Սենեգալ՝ վերադառնալով Վարշավա։
Հոկտեմբերի 31-ին Լեհաստանի Սահմանադրական դատարանի շենքի մոտ հարյուրավոր ցուցարարներ են հավաքվել՝ իրենց դժգոհությունը հայտնելու դատարանի նախագահի պաշտոնանկության և ղեկավարության փոփոխության կապակցությամբ։ Ցուցարարները դատարանի նախագահի կասեցումը համարել են անօրինական և իրականացրել են փորձեր մուտք գործելու դատարանի տարածք, ինչի արդյունքում ոստիկանությունը ձերբակալել է երեք անձի, որոնք կոտրել են դատարանի պարիսպը։
Իրավիճակը Սահմանադրական դատարանում
Ուրբաթ գիշերը դատարանի տարածքում տեղակայվել են հատուկ նշանակության ջոկատներ, իսկ շաբաթ օրը՝ ժամը 01:00-ից քիչ առաջ, նախագահ Կարոլ Նավրոցկին մուտք է գործել շենք։ Դատարանի նախկին ղեկավարության հեռացումից հետո Աննա Կորվին-Պիոտրովսկան ստանձնել է դատարանի բարձրագույն պաշտոնը, իսկ Բոգդան Սվիենչկովսկին և Բարտլոմեյ Սոխանսկին հեռացվել են իրենց զբաղեցրած պաշտոններից։ Լեհաստանի խորհրդարանը նախկինում ընտրել էր ութ դատավոր 15-հոգանոց տրիբունալի համար, իսկ սեպտեմբերին խորհրդարանական մեծամասնությունը ընտրել էր նախկին նախարար Մաչեյ Բերեկին։
Քաղաքական արձագանքներ և գնահատականներ
Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը, ով պաշտոնը ստանձնել է 2023 թվականի դեկտեմբերին, հայտարարել է, որ օրենքի գերակայության վերականգնումը կառավարության պարտքն է։ Մինչդեռ Յարոսլավ Կաչինսկին տեղի ունեցածը որակել է որպես հարձակում դատարանի վրա, իսկ Կարոլ Նավրոցկին ընդգծել է, որ կառավարության նշանակած անձինք չեն համարվում Սահմանադրական դատարանի դատավորներ։ Ռադոսլավ Սիկորսկին հավելել է, որ դատարանը քաղաքականացվել է նախորդ կառավարության օրոք, իսկ փորձագետ Վոյցեխ Պժիբիլսկին նշել է, որ սա իշխանական պայքար է դատական համակարգի գործունեությունը վերահսկելու համար։ Ալեքսանդրա Կուստրա-Ռոգատկան նշել է, որ իրավունքի գերակայության ճգնաժամը վատթարացել է նախկին ղեկավարության օրոք։
Դատարանի շուրջ ստեղծված այս վեճը, որն ըստ փորձագետների արմատներ ունի դեռևս 2015 թվականից, շարունակում է մնալ լարվածության կենտրոնում։ Այս տարվա ընթացքում խորհրդարանի կողմից իրականացված դատավորների ընտրությունը և կառավարության գործողությունները ավելի են խորացրել դատարանի կազմի և ստատուսի շուրջ առկա տարաձայնությունները, որոնք դրսևորվեցին ուրբաթ գիշերվա իրադարձություններով։
Աղբյուրներ
- The Guardian · Riot police deployed to Poland’s constitutional court after judge suspended ·
- France 24 · Protesters gather at Poland's Top court ·
- Al Jazeera · Protests outside Poland’s constitutional court: What’s the crisis about? ·
