ԱՄՆ նավատորմի «Թրամփ» դասի նավերի ծախսերը կտրուկ աճել են
Կոնգրեսի զեկույցը նախազգուշացնում է, որ ԱՄՆ նավատորմի ընդլայնման ծրագիրը և նոր «Թրամփ» դասի գծանավերի կառուցումը միլիարդավոր դոլարներով ավելի թանկ կլինեն, քան նախատեսված էր։
2025 թվականի դեկտեմբերին նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց նոր տեսակի գծանավերի ստեղծման ծրագրի մասին: Նա նշեց, որ այս նավերը լինելու են ամենաարագը, ամենամեծը և 100 անգամ ավելի հզոր, քան երբևէ կառուցված ցանկացած այլ մարտական նավ: Ծրագրվում է ձեռք բերել 15 նմանատիպ «Թրամփ» դասի նավեր, որոնցից յուրաքանչյուրի արժեքը գնահատվում է 18,3 միլիարդ դոլար:
ԱՄՆ Կոնգրեսի բյուջետային գրասենյակի (CBO) գնահատականները 18%-ով բարձր են հենց ռազմածովային ուժերի կանխատեսումներից և 41%-ով գերազանցում են վերջին հինգ տարիների միջին հատկացումները: Նավաշինության տարեկան ծախսերը հաջորդ 30 տարիների ընթացքում միջինում կկազմեն 54 միլիարդ դոլար: Ընդհանուր նպատակներին հասնելու համար նավատորմի տարեկան բյուջեն պետք է հասնի մոտ 415 միլիարդ դոլարի:
Ֆինանսական մարտահրավերներ և ռազմական ծանրաբեռնվածություն
Չնայած հավակնոտ պլաններին, Սենատի հատկացումների հանձնաժողովն առաջարկել է զրոյացնել այն 1 միլիարդ դոլարը, որը նախատեսված էր «Թրամփ» դասի նավերի նախնական գնումների համար: Նավատորմը ցանկանում է մինչև 2056 թվականն իր մարտական նավերի թիվը 286-ից հասցնել 381-ի կամ նույնիսկ 398-ի: Այս ընդլայնումը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ-ն ներգրավված է Իրանի հետ թանկարժեք հակամարտության մեջ:
Իրանում ընթացող պատերազմն արդեն նստել է ԱՄՆ-ի վրա մոտ 260 միլիարդ դոլար, իսկ փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-ն և Իսրայելը հարվածներ հասցրեցին Իրանի տարածքին: Ռազմածովային ուժերի քարտուղարի պաշտոնակատար Հունգ Կաոն խոստովանել է, որ այս պատերազմը մեծ ծանրաբեռնվածություն է նավատորմի համար: Նավերի տեղակայման ժամկետները սովորական յոթ ամսվա փոխարեն երկարաձգվել են մինչև 10 կամ 11 ամիս:
Նավատորմի վիճակը և տարածաշրջանային ազդեցությունը
Ծանրաբեռնվածության վառ օրինակ է USS Abraham Lincoln ավիակիրը, որը ծովում է անցկացրել 265 օր՝ առանց որևէ նավահանգիստ այցելելու: Չորեքշաբթի օրը Մերձավոր Արևելքից վերադարձել է USS George Washington ավիակիրը: Հատկանշական է, որ օգոստոսից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ԱՄՆ-ն Խաղաղ օվկիանոսում ընդհանրապես չի ունեցել ավիակիրային խումբ:
Իրանի հետ հակամարտությունն ազդել է նաև առևտրային նավագնացության վրա. Հորմուզի նեղուցով մեկ անցման ապահովագրության արժեքը մեկ տարի առաջվա 54,000 դոլարից թռել է մինչև 64 միլիոն դոլարի: Միևնույն ժամանակ, 2024 և 2025 թվականներին չինական նավաշինարանները մատակարարել են ավելի քան կրկնակի ավելի ռազմական տոննաժ, քան ամերիկյանները: Քևին Ռոուլենդսը նախազգուշացրել է, որ յուրաքանչյուր երկարատև տեղակայում բացասական հետևանք կունենա սպասարկման և անձնակազմի վրա: