Իրանը պատերազմների հետևանքով շրջակա միջավայրի վնասներ է կրել

Իրանը պատերազմների հետևանքով շրջակա միջավայրի վնասներ է կրել
Tarek Badr

Նոյեմբերի 6-ը «Պատերազմում և զինված հակամարտություններում շրջակա միջավայրի շահագործումը կանխելու միջազգային օրն» է, որի շրջանակում ամփոփվել են Իրանի կրած բնապահպանական կորուստները:

2025 և 2026 թվականներին Իրանում տեղի ունեցած պատերազմները, որոնցում ներգրավված են եղել Միացյալ Նահանգները և իսրայելական ռեժիմը, լուրջ հետք են թողել երկրի բնության վրա: 2025 թվականին Իրանը հայտնվել էր տասներկուօրյա, իսկ 2026 թվականին՝ քառասունօրյա ռազմական գործողությունների կիզակետում, ինչը հանգեցրել է էկոլոգիական լուրջ հետևանքների: Պատերազմներից հետո բնապահպանական վերականգնման անհրաժեշտությունը հրատապ է դարձել, քանի որ բնության վերքերը շարունակում են մնալ անբուժելի:

Էկոլոգիական աղետի մասշտաբները

Այս հակամարտությունների ընթացքում շուրջ 16,000 հեկտար բնական լանդշաֆտներ և բնապահպանական պահպանվող տարածքներ են զգալիորեն վնասվել: Ընդհանուր բնապահպանական վնասը, որը կրել է երկիրը, գնահատվել է ավելի քան 25 տրիլիոն թուման: Այս հսկայական ֆինանսական կորուստը ներառում է ինչպես կենսաբազմազանությանը հասցված վնասը, այնպես էլ ենթակառուցվածքների ոչնչացումը:

Քառասունօրյա պատերազմի ժամանակ Թեհրանի պահեստներում ավելի քան 360,000 խորանարդ մետր նավթամթերք է բռնկվել, ինչը դարձել է արտակարգ էկոլոգիական միջադեպ: Այս հրդեհների հետևանքով մթնոլորտ է արտանետվել մոտ մեկ միլիոն տոննա ածխաթթու գազին համարժեք վնասակար նյութեր: Բացի այդ, Հորմոզգան նահանգի մոտ 240 կիլոմետր երկարությամբ ափամերձ գոտին աղտոտվել է նավթային արտադրանքներով, ինչը վտանգել է ծովային էկոհամակարգերը:

Հետևանքներ պահպանվող տարածքներում

Քառասունօրյա պատերազմի ընթացքում յոթ նահանգներում Իրանի շրջակա միջավայրի վարչության կողմից կառավարվող 13 տարբեր տարածքներ են վնասվել: Այս գոտիները նախկինում եղել են պահպանվող միջավայրեր, սակայն ռազմական գործողությունների ազդեցության տակ դրանց վիճակը կտրուկ վատթարացել է: Հիշեցնենք, որ ՄԱԿ-ի Միջազգային իրավունքի հանձնաժողովը դեռևս 2022 թվականին ընդունել է զինված հակամարտությունների ժամանակ շրջակա միջավայրի պաշտպանության սկզբունքները, որոնք կոչված են նվազեցնելու նման ավերիչ ազդեցությունները:

Աղբյուրներ