Հանածո վառելիքից արտանետումները 2026-ին կնվազեն 0,4 տոկոսով

Հանածո վառելիքի այրումից ածխաթթու գազի համաշխարհային արտանետումները 2026 թվականին կնվազեն շուրջ 0,16 գիգատոննայով կամ 0,4 տոկոսով՝ համեմատած 2025 թվականի հետ: Նոյեմբերի 9-ին Nature Climate Change ամսագրում հրապարակված տվյալների համաձայն՝ սա 2020 թվականից ի վեր առաջին տարեկան նվազումն է լինելու: 2026 թվականի վերջին հանածո վառելիքի ածխածնային արտանետումների ընդհանուր ծավալը կկազմի 38,2 միլիարդ տոննա (կամ 38,24 գիգատոննա):

Նվազման պատճառները և ոլորտային տվյալները

Փորձագետների կարծիքով՝ արտանետումների ժամանակավոր նվազման հիմնական պատճառը Իրանի պատերազմի հետ կապված նավթի բարձր գներն են: Ըստ կանխատեսումների՝ նավթի հետ կապված ածխածնային արտանետումները կնվազեն 1,9 տոկոսով, իսկ գազից արտանետումները՝ 0,3 տոկոսով, մինչդեռ ածխից արտանետումները կաճեն 0,6 տոկոսով: Պիեռ Ֆրիդլինգշտեյնը նշել է, որ հանածո ածխաթթու գազի արտանետումների նվազումը քաջալերող է, սակայն աշխարհաքաղաքական ցնցումներով պայմանավորված կրճատումը կայուն կլիմայական լուծում չէ:

2019-ից 2025 թվականներին համաշխարհային արտանետումներն աճել են տարեկան միջինում 0,8 տոկոսով, իսկ նախորդ տասնամյակում՝ 0,9 տոկոսով՝ 2025-ին հասնելով ռեկորդային ցուցանիշի: Առանց քամու, արևային էներգիայի և էլեկտրամոբիլների կիրառման՝ 2019-2025 թվականներին արտանետումները տարեկան կաճեին միջինում 1,9 տոկոսով: Արևային, քամու էներգիան և էլեկտրական մեքենաները բավարարում են էներգիայի համաշխարհային պահանջարկի աճի երկու երրորդը:

Էներգետիկ անցումը և կլիմայական բյուջեն

Գլեն Փիթերսը նշել է, որ տեղի ունեցող էներգետիկ անցումը դեռևս բավարար չէ արտանետումները նվազման միտում տանելու համար: Սակայն նա հավելել է, որ այն փաստը, որ այդ մասին խոսվում է, նշանակում է, որ մենք մոտ ենք այդ կետին: Համեմատության համար՝ 2020 թվականին COVID-19 համավարակի պատճառով արտանետումները նվազել էին գրեթե երկու գիգատոննայով, իսկ 2009 թվականին համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով՝ 0,5 գիգատոննայով:

Միևնույն ժամանակ, ընդհանուր ածխաթթու գազի արտանետումները, ներառյալ հողօգտագործման փոփոխությունները, կաճեն 42,8 միլիարդ տոննայից մինչև 43,3 միլիարդ տոննա: 2015 թվականի Փարիզի կլիմայական համաձայնագրով պետությունները համաձայնել են գլոբալ տաքացումը պահել 2 աստիճանից ցածր՝ ձգտելով 1,5 աստիճանի: Տաքացումը 1,5 աստիճանի սահմաններում պահելու համար մնացած ածխածնային բյուջեն կազմում է 150 միլիարդ տոննա, որը ներկայիս տեմպերով կսպառվի չորս տարուց էլ պակաս ժամանակահատվածում: Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում անցկացվել է ՄԱԿ-ի COP31 կլիմայական գագաթնաժողովը: