Մանգրային անտառների վերականգնումը համաշխարհային մասշտաբով

Գիտնականները 1984-ից 2023 թվականների ընթացքում արված Landsat-ի տիեզերական լուսանկարների հիման վրա վերլուծել են մանգրային անտառների գլոբալ փոփոխությունները։ Սա առաջին գլոբալ քարտեզագրումն է, որն ընդգրկում է տվյալների նման երկար ժամանակահատված։ Տիեզերական մոնիտորինգի պատմությունը սկսվել է դեռևս 1970-ականներին՝ առաջին Landsat արբանյակի արձակումից հետո, ինչը հետագայում թույլ տվեց գիտնականներին հետևել անտառների վիճակին։

Կորուստներից դեպի աճ

Տվյալները ցույց են տալիս, որ 1984-ից 2010 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում աշխարհը կորցրել է մոտ 3000 քառակուսի կիլոմետր մանգրային անտառ։ Այս բացասական միտումը հատկապես ցայտուն էր Բիրմայում, որտեղ 1980-ականներից մինչև 2010 թվականը տարածքը կրճատվել է 28,6 տոկոսով։ Սակայն 2010 թվականից հետո իրավիճակը կտրուկ փոխվել է, և գլոբալ մասշտաբով արձանագրվել է շուրջ 2000 քառակուսի կիլոմետրի աճ։ Բիրմայում ևս մանգրային տարածքները 2010 թվականից հետո աճել են մոտ 10 տոկոսով, ինչը վկայում է դրական տեղաշարժերի մասին։

Էկոհամակարգի նշանակությունը

Թուլեյնի համալսարանի բնապահպան գիտնական Ժեն Ժանգի խոսքով՝ աճի մոտ երկու երրորդը պայմանավորված է մանգրերի՝ նոր տարածքներ գաղութացմամբ, իսկ մեկ երրորդը՝ վերականգնմամբ և դեգրադացված տարածքների վերաճով։ Մանգրային ծառերը, որոնց բարձրությունը միջինում կազմում է մոտ 13 մետր, էկոլոգիապես չափազանց կարևոր են։ Այս էկոհամակարգերը պահում են մինչև չորս անգամ ավելի շատ ածխածին, քան ավելի բարձրահասակ ցամաքային արևադարձային անտառները։

Չնայած վերջին տասնամյակի դրական արդյունքներին՝ մասնագետները նախազգուշացնում են, որ դրանք չպետք է հանգեցնեն ինքնագոհության։ Ժեն Ժանգը շեշտում է, որ այս տվյալները ընդգծում են պահպանության և անտառահատումների դանդաղեցման կարևորությունը։ Երբ այդ միջոցառումները համադրվում են բնական ընդլայնման և վերականգնման հետ, դրանք հանգեցնում են մեծ դրական ազդեցության։ Գիտական այս հետազոտությունը կարևորում է բնապահպանական հետևողական քաղաքականության դերը մոլորակի էկոհամակարգերի կայունության ապահովման գործում։