Գլոբալ Հարավում դիաբետի բուժման նոր հեռանկարներ են բացվում

Աշխարհում յուրաքանչյուր իններորդ մարդը՝ 20-ից 79 տարեկան հասակում, տառապում է շաքարային դիաբետով, ինչը լուրջ մարտահրավեր է առողջապահական համակարգերի համար: Այս խնդիրը հատկապես սուր է արտահայտված Գլոբալ Հարավի երկրներում, որտեղ հիվանդության տարածվածությունը հասնում է ռեկորդային ցուցանիշների: Նման երկրներում բուժման հասանելիությունը մնում է առաջնահերթություն:

Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ Պակիստանն ունի դիաբետի ամենաբարձր տարածվածությունն աշխարհում՝ 31,4 տոկոս: Մարշալյան կղզիներում այս ցուցանիշը կազմում է 25,7 տոկոս, իսկ Քուվեյթում՝ 25,6 տոկոս: Դոկտոր Զաքիր Ալավին նշում է, որ Պակիստանը հակասությունների երկիր է, որտեղ առողջապահական խնդիրները բախվում են սոցիալական բարդ իրականությանը:

Ճարպակալման դեմ պայքարը և GLP-1 դեղամիջոցները

2024 թվականին ճարպակալումը դարձել է 3,7 միլիոն մարդու մահվան պատճառ ողջ աշխարհում: Նույն տարում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը գնահատել է, որ աշխարհի մեծահասակ բնակչության 45 տոկոսն ունի ավելորդ քաշ: 2025 թվականի դեկտեմբերին ԱՀԿ-ն պաշտոնապես երաշխավորել է GLP-1 դեղամիջոցները որպես ճարպակալման երկարաժամկետ բուժման արդյունավետ միջոց:

GLP-1 ընկալիչների ագոնիստների պատմությունը սկսվել է դեռևս 2005 թվականին, երբ FDA-ն առաջին անգամ հաստատեց Էքսենատիդ դեղամիջոցը: Ավելի ուշ՝ 2009 թվականին, հանրությանը հասանելի դարձավ Լիրագլուտիդը: Գիտնական Յենս Յուուլ Հոլստը բացատրում է, որ այս հայտնագործությունը հիմնված էր աղիքներից արտազատվող ինսուլին արտադրող պեպտիդի ուսումնասիրության վրա:

Բուժման նորարարական մոտեցումները

Ռայազ Մալիկը պնդում է, որ բուժման ամենախելացի ձևը մարդու օրգանիզմի բնական գործընթացների կրկնօրինակումն է: Սա թույլ է տալիս ավելի բնական ճանապարհով կարգավորել առողջական վիճակը: Նման մեթոդները հատկապես կարևոր են այն տարածաշրջանների համար, որոնք ունեն սահմանափակ ռեսուրսներ:

Մալիկի խոսքով՝ դիաբետից բուժվելու համար անհրաժեշտ քաշի կորստի «կախարդական թիվը» սկսվում է առնվազն 15 կիլոգրամից: Այս մոտեցումը կարող է հեղափոխական լինել այն երկրների համար, որտեղ դիաբետի տարածվածությունը սպառնում է բնակչության առողջությանը: Ամենօրյա հաբի կիրառումը կարող է էականորեն կրճատել բուժման տարբերությունը զարգացող երկրներում: