Արհեստական բանականությամբ երեխաների շահագործման դեպքերն աճել են
Արհեստական բանականության միջոցով երեխաների սեռական շահագործման դեպքերի մասին հաշվետվությունները երկու տարվա ընթացքում աճել են ավելի քան 8,400 տոկոսով։
Էդինբուրգում հիմնված Childlight ինստիտուտի տվյալներով՝ արհեստական բանականության հետ կապված երեխաների նկատմամբ բռնության նյութերը 2023 թվականի մոտ 4,700 դեպքից 2025 թվականին հասել են ավելի քան 400,000-ի։ Այս սարսափելի աճը վկայում է այն մասին, թե ինչպես են տեխնոլոգիաները սկսել ծառայել հանցավոր նպատակներին՝ սպառնալով երեխաների անվտանգությանը գլոբալ մակարդակով։ Հետազոտությունն ընդգրկել է մի շարք տարածաշրջաններ, այդ թվում՝ Հյուսիսային Ամերիկան, Լատինական Ամերիկան և Կարիբյան ավազանը, ինչպես նաև Արևելյան Ասիան և Խաղաղ օվկիանոսը։
Հետազոտության արդյունքները և մասնագետների գնահատականները
Childlight-ի տվյալներով՝ աշխարհում տարեկան ավելի քան 300 միլիոն երեխա է ենթարկվում տեխնոլոգիաների միջոցով սեռական շահագործման կամ բռնության։ Մոտավորապես յուրաքանչյուր չորրորդ երեխան մինչև 18 տարին լրանալը ենթարկվում է բռնության որևէ ձևի։ Հյուսիսային Ամերիկայում աղջիկների գրեթե մեկ երրորդը և տղաների ավելի քան 10 տոկոսը մանկության տարիներին ենթարկվել են անձնական սեռական բռնության։
Childlight-ի տվյալների գլոբալ տնօրեն պրոֆեսոր Դեբի Ֆրին նշել է, որ իրենց հետազոտությունը բացահայտում է երեխաների սեռական շահագործման և բռնության ցնցող մասշտաբները և ընդգծել է, թե որքան արագ են զարգանում երեխաների համար առկա սպառնալիքները, հատկապես առցանց միջավայրում։ Ինստիտուտի գլխավոր գործադիր տնօրեն Պոլ Ստանֆիլդն էլ հայտարարել է, որ միլիոնավոր երեխաներ ենթարկվում են սեռական շահագործման և բռնության, մինչդեռ կառավարությունները հաճախ աշխատում են ոչ ամբողջական պատկերով՝ չհասկանալով, թե որտեղ է տեղի ունենում վնասը և ովքեր են առավել խոցելի։
Իրավապահների և միջազգային կազմակերպությունների տվյալներ
ԱՄՆ-ում երեխաների սեռական շահագործման նյութերի վերաբերյալ զեկույցներն ու ծանուցումները 2024-ից 2025 թվականներին աճել են 63 տոկոսով։ Կանադայում այդ նույն ժամանակահատվածում նմանատիպ դեպքերի 18 տոկոս աճ է գրանցվել։ Ինտերնետային դիտորդական հիմնադրամի հրապարակած զեկույցի համաձայն՝ այս տարի հետաքննված անօրինական նյութերի ծավալն արդեն գերազանցել է 2025 թվականի ընդհանուր ցուցանիշը։ Հիմնադրամը 2026 թվականի առաջին կիսամյակում գնահատել է երեխաների սեռական բռնության իրավական սահմանմանը համապատասխանող 6,310 արհեստական բանականության պատկեր։