Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը դեմ են ինքնավար զենքերի կանոնակարգմանը

Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը դեմ են ինքնավար զենքերի կանոնակարգմանը
Mathias Reding

ՄԱԿ-ի գալիք վեհաժողովում Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը հանդես են գալիս ինքնավար զենքերի վերաբերյալ իրավական պարտադիր կանոնների ընդունման դեմ։

Ժնևում նոյեմբերի 16-20-ը կայանալիք սովորական զենքերի վերաբերյալ ՄԱԿ-ի վերանայման համաժողովին ակնկալվում է 128 երկրի մասնակցություն։ Այս հարցի շուրջ քննարկումները ՄԱԿ-ի շրջանակներում ընթանում են արդեն շուրջ երեք տարի։ Ինքնավար զենքերի կանոնակարգման անհրաժեշտությունը դարձել է միջազգային քննարկումների առանցքային թեմա, սակայն Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը ընդդիմանում են իրավական պարտադիր կանոնների սահմանմանը։

Կողմերի դիրքորոշումները և պահանջները

Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի տվյալներով՝ ավելի քան 70 պետություն պաշտպանում է ինքնավար զենքերի իրավական կարգավորումների շուրջ բանակցությունները սկսելու գաղափարը։ Ավելին, ՄԱԿ-ի զինաթափման և միջազգային անվտանգության հանձնաժողովում 163 պետություն քվեարկել է բանակցությունները սկսելու պատրաստակամության օգտին։ Հոկտեմբերի 22-ին 50 պետությունից բաղկացած կոալիցիան պաշտոնապես կոչ է արել հաստատել բանակցային խիստ մանդատ՝ այս համակարգերը վերահսկելի դարձնելու համար։

Տեխնոլոգիաների կիրառումը և մտահոգությունները

Աննա Հեհիրը նշել է, որ պետությունները երբեք այսքան մոտ չեն եղել արհեստական բանականությամբ զենքերի վերաբերյալ համաշխարհային համաձայնագրի մեկնարկին։ Միևնույն ժամանակ, գործնական կիրառման օրինակները ավելացնում են անհանգստությունը։ Ուկրաինան հայտնել է, որ հուլիսին Ռուսաստանը Զապորոժիեում վառելիքի կայանին հարվածելու համար կիրառել է արհեստական բանականությամբ առաջնորդվող անօդաչու թռչող սարք։ Այս միջադեպը լրացուցիչ լարվածություն է առաջացրել ինքնավար համակարգերի կիրառման իրավական սահմանափակումների շուրջ ընթացող բանավեճերում։ Չնայած լայնածավալ միջազգային աջակցությանը, ՄԱԿ-ի վերանայման համաժողովում այս հարցի շուրջ համաձայնության հասնելը մնում է դժվարին խնդիր։

Աղբյուրներ